Andrzej Szczerski Pořadí knih

Przełom XIX i XX wieku to czas, kiedy idee modernizacyjne w sztuce łączyły się z odrodzeniem narodowym. W wielu europejskich krajach poszukiwania stylów podkreślających odrębność miały w przypadku Polaków szczególny charakter. Polski styl narodowy, odwołujący się do tradycji szlacheckiej Rzeczypospolitej oraz sztuki ludowej, miał manifestować kulturową niezależność narodu podzielonego między zaborców i jego prawo do niepodległego państwa. Katalog prezentuje pierwszy etap tych poszukiwań, których wynikiem były koncepcje dotyczące różnych gałęzi sztuki. W ośmiu esejach omówiono ich genezę oraz przykłady w architekturze, meblarstwie, urządzaniu wnętrz, kaflarstwie, modzie, grafice, malarstwie i fotografii. Obszerny album, podzielony tematycznie na pięć części, przedstawia koncepcję polskiego ubioru narodowego, styl zakopiański, styl huculski oraz przedmioty codziennego użytku, dekoracje i plakaty zaprojektowane przez artystów związanych z Towarzystwem Polska Sztuka Stosowana. Publikacja towarzyszy wystawie, która otwiera serię 4 x nowoczesność, ukazując różnorodne interpretacje nowoczesności w historii Polski XX i XXI wieku.

Oddany w państwa ręce album przygotowano z okazji setnej rocznicy urodzin Karola Wojtyły, przypadającej 18 maja 2020 r. Okrągłe jubileusze bywają przyczynkiem refleksji, sprzyjają wspomnieniom, prezentowana publikacja ukazuje doświadczenie, które stało się udziałem Adama Bujaka, krakowskiego fotografa, którego prace ilustrują książkę. Osoba Ojca Świętego, co artysta sam często podkreśla, jest najważniejszym tematem jego działalności artystycznej. Droga Adama Bujaka jako fotografa dokumentującego najpierw posługę Karola Wojtyły, a później już papieża Jana Pawła II zaczęła się w Krakowie. I do tych wczesnych wspomnień odwołuje się fotograf, na łamach albumu. Stworzone przez Bujaka kadry to zapis działań charyzmatycznego człowieka, jego wpływu na ówczesne wydarzenia. To dokumentacja przefiltrowana przez uzbrojone w obiektyw aparatu oko twórcy, pozwalająca mu na ponownie spotkanie ze swoim duchowym przewodnikiem, w sferze pamięci. Przed czytelnikami otwiera zaś możliwość obcowania z fotograficzną opowieścią, ułożoną ze wspomnień wydarzeń dla artysty szczególnych, które głęboko go poruszyły i zafascynowały. Cardinal Karol Wojtyła. Photographs by Adam Bujak This album has been published to mark the centenary of Karol Wojtyła's birth, celebrated on 18 May 2020. Round anniversaries often encourage reflection, bring back memories. This publication shows the experience of Adam Bujak, a Krakow photographer, whose works are featured in the book. The Pope was the central theme of Adam Bujak's work, which has been often emphasised by the artist himself. Adam Bujak's adventure of the photographer documenting first the priesthood of Karol Wojtyła and then the service of Pope John Paul II started in Krakow. The photographer revives these early memories in the album. The pictures taken by Bujak show the activities of a charismatic man, his influence on the current events. This documentation, filtered by the artist's eye armed with a camera lens, offers the photographer an opportunity to meet with his spiritual guide again, in the sphere of memory. The readers have a chance to get an insight into a photographic story, made up of the reminiscences so special to the artist, of the events which moved and fascinated him so much.

The year 1989 signaled a transformative period marked by the end of communism and the onset of post-communist change across Eastern Bloc countries. This era saw nations embracing free elections, reclaiming sovereignty, and shifting towards free-market capitalism. The latter half of 1989, known as the “Autumn of Nations,” heralded the liberation of East-Central Europe from Soviet control, culminating in the Soviet Union's collapse and the conclusion of the Cold War in Europe. This new era brought significant political, economic, and cultural shifts, fostering individual liberties and civil rights while rebuilding national identities across the continent. Culture emerged as a catalyst for change, with the abolition of censorship, removal of communist monuments, and renaming of streets. These radical cultural shifts influenced the art of the time, reflecting the evolving ideologies and institutional sponsorship that favored three artistic approaches. Some artists directly engaged with the changes, creating works that commented on current events or envisioned the future direction of transformation. Others observed from a distance, emphasizing the diverse historical contexts and cultural identities that shaped these developments. Additionally, contemporary art played a crucial role in how we remember the communist past, questioning its legacy while highlighting its enduring impact. This body of work, related to the post-1989 tran