Michal Pawel Markowski Knihy

Gombrowicz mętny, błyskotliwy, zagadkowy; Gombrowicz, który zmaga się z nonsensem, anarchią, głupotą, z całą niezręcznością świata - pod piórem Autora zostaje wystawiony na próbę nowej i odkrywczej interpretacji. Czarny nurt to utrzymana w duchu polemicznym monografia twórczości Witolda Gombrowicza, która rewolucjonizuje język współczesnej gombrowiczologii.

Pierwszy tom trzytomowego wydania tekstów Michała Pawła Markowskiego, które nie weszły do książek autorskich, zawiera rozprawy, recenzje, eseje, polemiki i glosy poświęcone teorii i praktyce interpretacji, powstałe w ciągu ostatnich 35 lat. Każdy z przedrukowanych tekstów poprzedzony jest pisanym specjalnie dla tej edycji komentarzem, w którym autor odnosi się do swoich dawnych rozpraw, umieszczając je w osobistym i historycznym kontekście. Dzięki temu książkę, która zbiera klasyczne przyczynki do teorii interpretacji, całościowe wykładnie utworów Miłosza, Szymborskiej, Leśmiana, Leca, Gombrowicza, Prousta czy Kafki, oraz rekonstrukcje poglądów na interpretację Nietzschego, Foucaulta, Northropa Frye’a czy Umberto Eco, można czytać jako ilustrację ewolucji poglądów autora na zagadnienie interpretacji, jako pokaz interpretacji w działaniu, oraz – najlepiej – jako anegdotyczny komentarz do dziejów polskiej humanistyki w ostatnich kilkudziesięciu latach, szczególnie zaś ewolucji tak zwanego post-strukturalizmu czy postmodernizmu. Tom zawiera także ważne przyczynki do studiów nad przekładem i krytyką literacką, niepublikowane eseje o związkach interpretacji z egzystencją oraz napisany specjalnie dla niniejszej edycji wstęp, po raz ostatni podejmujący pytanie czym – według autora – jest, a czym nie jest interpretacja.

Polityczność naszej egzystencji zaczyna się od codziennych czynności, takich jak gotowanie i sprzątanie. To, co dzieje się „pomiędzy”, ujawnia więcej o nas niż jakiekolwiek polityczne interwencje. Książka jest krytyką polonistycznego rozumu, refleksją nad polskością i życiem akademickim, w której autor dzieli się swoimi kulinarnymi doświadczeniami. Nie wierzy w wyraźną separację między doświadczeniem a archiwum, pamięcią a zapomnieniem, czy rzeczywistością a językiem. Autor łączy pisanie, uczenie i gotowanie jako swoje główne praktyki egzystencjalne, przekształcając osobiste idiosynkrazje w sferę wspólnoty. Tworzy narrację, która nie jest jedynie opowieścią, ale argumentem, który można rozważać w kontekście osobistych doświadczeń. Miesza porządki, nie wstydzi się pisać w pierwszej osobie i wplata erudycję w swoją narrację. Książka jest hymnem na cześć nowożytnego podmiotu, który odkrył, że nie musi być jednorodny. Autor bada pojęcia takie jak podmiot, pamięć i ideologia, czyniąc siebie zakładnikiem swoich tez. Jako nauczyciel i kucharz, wprowadza swoją wielość na scenę polityczną. Markowski, pisząc z Ameryki, podkreśla znaczenie edukacji akademickiej i klarowności w wywodzie. Jego prace łączą indywidualne emocje z dyskursywnym argumentem, tworząc literaturę z teorii.

Odważ się popłynąć pod prąd a potem zapłać za swoją odwagę Nowa powieść autora Listy nieobecności Przepraszam, czy mogłabym zrobić panu zdjęcie? Takie pytanie słyszy Wiktor. Zgadza się, ale jest zaskoczony przecież nie jest nikim szczególnym. Prowadzi nudne życie rozpięte między schematyczną pracą, sobotnimi wypadami do pubu, niedzielnymi wizytami u rodziców i pustymi wieczorami w znienawidzonym mieszkaniu. Nie ma nic do zaoferowania. Komu potrzebne jest jego zdjęcie? Tak poznaje fascynującą, tajemniczą artystkę. Wkrótce Liwia Gawlin zaprasza go do udziału w swoim rewolucyjnym projekcie. Chce mu pokazać inny świat, lepsze życie. Wiktor jej ulega i angażuje się coraz bardziej. Nie zdaje sobie sprawy, że każda wielka zmiana może nieść ze sobą nieoczekiwane konsekwencje Najnowsza książka Michała Pawła Urbaniaka to opowieść o okrucieństwie współczesnego świata, w którym żyją samotni niestandardowi. W takim świecie trudno odnaleźć siebie, za to łatwo można stać się ofiarą oczekiwań społecznych i nienawiści.

Powszechna rozwiązłość to pierwsza całościowa filozoficzna interpretacja dzieła Brunona Schulza, wprowadzająca egzystencjalną perspektywę, która odsłania nowe oblicze jego twórczości. Michał Paweł Markowski korzysta z dotąd nieprzywoływanych języków krytycznych, takich jak filozofie Hegla, Nietzschego, Heideggera i Ciorana, by przedstawić nową wykładnię Schulzowskiego rozumienia materii, mitu, parodii, ironii, masochizmu i humanizmu. Tytułowa „powszechna rozwiązłość” odnosi się do zmiennej natury rzeczywistości, która unika utrwalenia w jednym kształcie. Egzystencjalizm Schulza wyraża niezgodę na świat, w którym wyczerpały się możliwości i wypowiedziano ostatnie słowo. Książka Markowskiego to najoryginalniejsza praca o Schulzie, jaką dotąd napisano. Autor, Michał Paweł Markowski, jest profesorem na University of Illinois w Chicago oraz visiting professor na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest także dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Literatury im. Josepha Conrada w Krakowie, eseistą, tłumaczem i wydawcą. Wydał wiele książek, w tym Czarny nurt. Gombrowicz, świat, literatura (2004) i Teorie literatury XX wieku (2006), a także otrzymał prestiżowe nagrody literackie. Mieszka w Chicago.

Eseje Markowskiego dotykają najważniejszych spraw naszego życia intelektualnego. Nie ma w niej nic z doraźności i w zasadzie słowa „sprawy naszego życia intelektualnego” powinnam była napisać wielką literą. Chodzi o to, jak dotrzeć do samej treści istnienia, jak przebić się przez zapośredniczenie interpretacją, jak żyć, jak być, jak kochać. W płynnym, szybkim stylu tych tekstów ukryty jest ton na wpół tragiczny. Przyjemność interpretacji oddziela od życia. Z recenzji Ireny Grudzińskiej-Gross