W procesie przejścia od rzymskiego Zachodu do chrześcijańskiej Europy kluczową rolę odegrały wieki V-VIII. Praca Michela Banniarda syntetycznie przedstawia tę drogę, na końcu której ustaliły się cechy kultury europejskiego średniowiecza. W końcu XX wieku, gdy Europa dąży do zrozumienia swojej tożsamości, poszukuje swoich korzeni, które są głęboko zakorzenione w kulturze. Wprowadzenie omawia czas barbarzyństwa i kryteria kulturowe, a także struktury Tardoantico. Zawiera analizę wagi słowa pisanego, norm szkolnych, tradycji literackiej oraz wpływu elity na sztukę i wiedzę. Przedstawia również czynniki rozpadu i przekazicieli ciągłości, w tym monastycyzm i jego wpływ na kulturę łacińską. Opisuje różnorodność kulturową Galii i Hiszpanii, a także ośrodki kultury łacińskiej w Italii. Wskazuje na literackich mediatorów, takich jak Augustyn, Boecjusz, Grzegorz Wielki i inni. Analizuje zmiany językowe oraz społeczne, a także cykle twórcze przed powstaniem literatury średniowiecznej. Wnioski dotyczą utraconych i zachowanych elementów kultury oraz narodzin tożsamości, a także chronologiczny przegląd wydarzeń z lat 400–800.
