Aline Pennewaard Knihy

In Memoriam is een indrukwekkend monument, waarin wordt geprobeerd om 17.964 kinderen uit de anonimiteit van het grote getal te halen. Ze krijgen hun naam terug en waar mogelijk weer een gezicht. Het gaat om alle kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland zijn gedeporteerd: 102 transporten met Joodse, Sinti en Roma kinderen. Van ieder kind zijn de naam, de geboortedatum en het adres opgenomen alsmede de sterfdatum en -plaats. Bovendien zijn van 3000 kinderen foto’s achterhaald en afgebeeld.

Kleermaker Heinz Bontscheck was een van de ruim 34.000 Joden die Nazi-Duitsland ontvluchtten en in Nederland belandden. Na verraad door zijn zwager kwam hij via Westerbork in concentratiekamp Auschwitz-Birkenau terecht. Daar werd hij ‘Kapo’, een gevangene die toezicht moest houden op andere gevangenen: een positie die hem hielp overleven, maar die niet kon voorkomen dat hij moest toezien hoe zijn eigen vrouw naar de gaskamers werd gevoerd. Na de oorlog emigreerde Bontscheck naar Australië, waar andere overlevenden hem herkenden en een aanklacht tegen hem indienden. Ze verklaarden dat ze door Bontscheck nog slechter waren behandeld dan door de Duitsers. Een onderzoek naar de waarheid volgde.