Surmiak-Domańska Katarzyna Knihy

Rasizm, przemoc, dyskryminacja – te zjawiska są nadal obecne w społeczeństwie. Autorka przedstawia społeczność dążącą do rasowej czystości, ilustrując to poprzez postać królowej Ku Klux Klanu, która uczy dzieci, jak przygotować bożonarodzeniowy tort. Mimo że wielu Amerykanów reaguje negatywnie na nazwę Klan, organizacje z tą nazwą działają legalnie, a FBI wielokrotnie udaremniało ich zamachy. W XXI wieku Klan unika konfliktów z prawem, stawiając na indoktrynację i promując tradycyjne wartości rodzinne, izolując się od obcych wpływów. Przygotowują swoich zwolenników do rzekomej nadchodzącej wojny rasowej. Autorka, uczestnicząc w Krajowym Zjeździe Partii Rycerzy KKK, ma okazję z bliska przyjrzeć się działalności Klanu, rozmawia z jego członkami i stara się zrozumieć ich perspektywę. Jej podróż odsłania portret Południa, które mimo porażki w wojnie secesyjnej, nie poddało się. To tu narodził się Klan, a w lasach odbywają się spotkania rycerzy. Książka ukazuje mechanizmy działania tej groźnej organizacji, a także klimat amerykańskiego Południa, co czyni ją fascynującą lekturą.

„Když se do bílé polevy dostane byť jen jedna kapička jiné barvy, už nikdy nebude sněhobílá. S lidmi je to stejné.“ Takto učí královna Ku-klux-klanu malé děti, jak správně připravit vánoční dort. Co je to vlastně Ku-klux-klan a jak je vůbec možné, že myšlenky nepatřící do 21. století jsou stále živé a v rozkvětu? Děsivé obrazy hořících pochodní a bílých hábitů totiž nepocházejí ze středověku, jsou poselstvím dneška. Odpověď hledá polská reportérka Katarzyna Surmiak-Domańska přímo na sjezdu Ku-klux-klanu ve státě Arkansas, kde tuhle extremistickou organizaci prozkoumala zblízka. Protože právě tady se tahle „bílá organizace“ před sto padesáti lety zrodila, tady vycházely pohlednice připomínající lynče Afroameričanů a tady i dnes můžete v lesích potkat postavy s pochodněmi zahalené do bílých kukel.

Każda z nas ma czasem ochotę powiedzieć coś, co nie spodoba się innym. Postąpić dokładnie na odwrót, niż tego się od nas oczekuje. Zerwać z siebie metkę „dama”, „grzeczna dziewczyna”, „urocza staruszka”, „ona taka miła”, „zobacz, jaka czarująca”. Świat zmieniają te kobiety, które to pojęły. Miały odwagę podnieść głowę i wyrazić swoją opinię w sprawie, o której inni woleli milczeć. Jedne głośno, inne ciszej. Ale zawsze odważnie. Dwie autorki kreślą kilkanaście portretów pań, których siła powinna być dla nas inspiracją. Znanych – jak Urszula Dudziak, Ewa Minge czy Wanda Traczyk-Stawska – ale i tych spoza reflektorów. Kobiet, które nie dały się zaszufladkować.