Ida Simons Knihy

Román Pošetilá družička, jehož děj se odehrává ve 20. letech minulého století v antverpské židovské komunitě, vyšel již v roce 1959. Jeho znovuobjevení v roce 2014 se však v Nizozemsku stalo literární senzací prvého řádu a v současné době se připravuje jeho vydání v další dvacítce zemí. „Je mnohem užitečnější vydolovat z méně příjemného zážitku humorný prvek, než se v něm snažit vystopovat nepřítomnou světlou stránku,“ dostalo se poučení hlavní hrdince tohoto příběhu, dvanáctileté židovské dívce Gittel. A řídila se jím i Ida Simonsová při psaní svého autobiograficky laděného románu: Gittel si sice na prahu světa dospělých nedělá mnoho iluzí, ale přesto srší humorem a (sebe)ironií. A tak ji nezdolají ani rozhárané rodinné poměry, jimiž je smýkána z Haagu do Antverp a zpátky, podle toho, s kým se její matka právě pohádá – zda s otcem, nebo se svou antverpskou rodinou. Ostrůvkem klidu je pro Gittel hra na klavír, zvlášť když jí rodina bankéře Mardella umožní cvičit na skvělém nástroji. A setkání s ním, jeho dcerou Lucií a andělsky půvabným příručím Gabrielem je také katalyzátorem jejího dospívání. Gittelin nesentimentální humor a vitalita v lecčems připomínají hrdiny Oty Pavla a přinášejí sílu i potěchu čtenářům všeho věku.

Na twee jaar in Westerbork en Theresienstadt moest Ida Simons haar veelbelovende carrière als concertpianiste opgeven. In 1959 debuteerde zij als romanschrijfster met het veelgeprezen, maar ten onrechte vergeten werk, waarin een jong meisje in de jaren twintig wordt geportretteerd. Dit verhaal biedt een humoristisch en liefdevol beeld van Joods familieleven in Antwerpen, Den Haag en Berlijn. Gittel's ouders leven als kat en hond; haar vader is een sjlemiel die weinig bereikt in de zakenwereld. Wanneer het haar moeder te veel wordt, vertrekt ze met Gittel naar haar familie in Antwerpen, waar Gittel haar passie voor pianospelen kan volgen, ongestoord door de levendige sfeer van het gezin. Bij een bevriend bankiersgezin speelt ze op de Steinway en leert ze belangrijke levenslessen. Haar vertrouwen in de oudere vriendin Lucie wordt op harde wijze geschonden. Simons beschrijft de kwetsbare relatie tussen de meisjes in de drukke Joodse gemeenschap van Antwerpen en schetst een wereld die doet denken aan Elsschot. In Berlijn, waar Gittels vader snel rijk probeert te worden, verdwijnt de illusie van rijkdom na de beurskrach van 1929. Gittel vraagt zich af wie je nog kunt vertrouwen in deze wereld van oplichters. Met een lichte, vaak humoristische toon vertelt Ida Simons over de avonturen van de argeloze Gittel, die zoekt naar een veilige plek in een onzekere tijd.

Liza Miller hoopt modeontwerpster te worden, maar slentert voorlopig nog van voordeur tot voordeur om kaartjes voor een liefdadigheidsvoorstelling te slijten. Zo ontmoet ze de Raidings: een succesvolle, uiterst welgemanierde en ietwat wereldvreemde familie. Na een gewaagd doch welgemikt modeadvies aan de vrouw des huizes wordt Liza liefdevol opgenomen in hun excentrieke kringen. Nu schrijft ze regelmatig stukjes voor diverse modebladen, en haar talent blijft niet onopgemerkt bij de familie. 'Schrijf een boek over ons, de Raidings,' spoort Daniel, de vader van het gezin, haar aan. 'Iets, waarmee je je het voorrecht ons zo van nabij te hebben mogen beschouwen, waardig toont. Het nageslacht zal je dankbaar zijn voor een goed ooggetuigenverslag.' De eerste hoofdstukken zijn af wanneer Liza plotseling sterft. Haar teksten laat ze na aan Daniel, die verslagen, maar overtuigd van Liza's bijzondere gave, een drieluik componeert. Zo ontstaat een caleidoscoop van verhalen die ons langs de jeugd van Liza, de volwassen Gittel, de bizarre familie Raiding en een keur aan veelkleurige personages voert. Luchtig en humoristisch als Een dwaze maagd, maar met scherpe randjes en een niet te miskennen vleugje ironie, bewijst Simons opnieuw haar uitzonderlijke talent.