Karol Modzelewski Pořadí knih (chronologicky)

Zbiór 21 studiów autorstwa profesora Karola Modzelewskiego, wybitnego mediewisty, związany z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, obejmuje teksty opublikowane w latach 1961-2010. Stanowi znakomite uzupełnienie trzech fundamentalnych monografii naukowych profesora, w tym "Barbarzyńskiej Europy", która doczekała się siedmiu wydań obcojęzycznych. Publikacja zawiera odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące organizacji społeczeństwa i systemu eksploatacji przez władzę książęcą w monarchii Piastów oraz norm prawnych i zasad współżycia społecznego w Europie po upadku Imperium Rzymskiego. Artykuły dotyczą zarówno monarchii Piastów, jak i innych krajów średniowiecznej Europy, analizując więzi grupowe oraz systemy społeczne. Teksty pochodzą z czasopism naukowych i wydawnictw zbiorowych, co czyni je cennym źródłem wiedzy dla współczesnej mediewistyki. Publikacja ta jest istotnym wkładem w badania nad historią i organizacją społeczną w średniowieczu.

Politická autobiografie profesora Karola Modzelewského, významného odpůrce polského komunismu a tiskového mluvčího Solidarity, získala v roce 2013 několik prestižních literárních ocenění, včetně ceny za nejlepší historickou knihu. Jeho paměti pokrývají téměř padesát let polské historie a zahrnují kritiku postkomunistických aspektů. Modzelewski, který strávil osm a půl roku ve vězení, přináší unikátní pohled na události, jichž byl přímým svědkem a aktérem. Jeho názory jsou provokativní a mohou vyvolávat nesouhlas, avšak jeho poctivost a zajímavý způsob vyprávění jsou nesporné. V češtině chybí autobiografie s tak hlubokým vhledem. Petr Pithart v doslovu zdůrazňuje, že pohled na středoevropské dějiny pouze „národníma“ očima brání porozumění jejich komplexnosti a souvislostem, což je klíčové pro dnešní a budoucí reflexi. Modzelewski v úvodu cituje Majakovského a přirovnává revoluci k divokému mustangovi, kterého nelze plně ovládnout, což metaforicky vyjadřuje jeho vlastní životní zkušenost.

Kniha Barbarská Evropa představuje jedinečný pokus o vykreslení kořenů moderní Evropy. Autor v ní syntetizujícím způsobem zkoumá formování „barbarské Evropy“ v období od 6. do 11. století. Na základě právních pramenů, především tzv. barbarských zákoníků, konstruuje koncept dynamicky se rozvíjejícího světa raných Germánů a Slovanů. Prostřednictvím mistrných analýz ukazuje, jak se germánský a později i slovanský svět měnily pod vlivem reziduí antické kultury a římského práva. Důraz přitom klade na osobitý život zvykového práva, jež v jednotlivých germánských kmenech postupem doby získalo kodifikovanou písemnou podobu. Formování barbarské Evropy přitom pojímá jako mnohovrstevnatý střet mezi římským individualismem a germánským kolektivismem, jenž v mnoha ohledech bránil rozvoji klasických feudálních vztahů a svébytné panovnické svrchovanosti. Na mnoha příkladech ale zároveň dokazuje, že onen vyhraněný kolektivismus během staletí přece jen získával značné trhliny, jež ve svém důsledku vedly k hluboké sociální diferenciaci původně svobodného obyvatelstva, v němž větší roli než majetek hrála příslušnost ke kmenovému společenství.

Wspomnienia wybitnego historyka mediewisty, działacza politycznego, jednego z grona najbardziej znanych opozycjonistów z czasów Polski socjalistycznej. Książka ukazuje dzieje rodziny i losy jego samego na tle historii politycznej Polski od lat czterdziestych XX wieku po chwilę obecną. Opowiedziana z troską o szczegóły historyczne ukazuje postawy opozycjonistów z lat sześćdziesiątych, z czasu „Solidarności” i okresu przemian ustrojowych w naszym kraju, zwraca uwagę na wielość koncepcji i różnorodność dróg dojścia do pełnej demokratyzacji życia politycznego w Polsce od prób naprawiania systemu socjalistycznego aż po zupełne odejście od jego założeń. Napisana czystym, precyzyjnym językiem historia jest dokumentem o kolosalnym znaczeniu dla zrozumienia dziejów Polski w drugiej połowie dwudziestego wieku.

Kiedy mówimy o korzeniach cywilizacji europejskiej, kojarzymy je przede wszystkim z kulturą klasyczną. Warto jednak pamiętać, że i ona nie była jednorodna. Składała się na nią kultura rzymska i grecka, a także hellenistyczna, która do źródeł naszej cywilizacji wniosła elementy despotycznych tradycji starożytnego Wschodu. Ale na oblicze Europy wpłynęło również dziedzictwo ludów spoza śródziemnomorskiego kręgu kulturowego, żyjących poza granicami starożytnej Grecji i Rzymu: na wschód od Renu, na północ od Alp i za Dunajem. Rzymianie określali te krainy wspólna nazwą 'barbaricum'. Barbarzyńskie ludy: Celtowie, Germanie, Słowianie, ludy ugrofińskie wchodziły w orbitę śródziemnomorskiej cywilizacji stopniowo i w rozmaitych okolicznościach historycznych, co wpływało na rezultaty wzajemnego oddziaływania tradycyjnych kultur plemiennych i kultury klasycznej. Rozpatrując zatem rodowód dzisiejszej cywilizacji europejskiej, trzeba mieć na uwadze także owe barbarzyńskie korzenie – i o nich właśnie jest ta książka.