حسن کامشاد Knihy

نوشتن به زندگی شور و روشنی می‌بخشد. علت اصلی نوشتن، بیش‌تر آن است که نویسنده نمی‌تواند ننویسد. این خاطره‌های رسته از فراموشی که سالیان سال در کنه ذهن من خفته بود، در پیرسالی به خلجان درآمد و خود خود را نویساند. نوشتن در این حال بیش‌تر گوش‌دادن بود تا سخن‌گفتن و دستاورد هم، چنان‌که خواهید دید، یکسره مکاشفه است و بدون موعظه و مبالغه. نویسنده به جای آن‌که چیزی بیندیشد، دربارهٔ چیزی که می‌اندیشد می‌نویسد. ندانسته‌ای به قلم نیامده، اما دانسته‌ها هم، به دلایل آشکار، همه به قلم ننشسته ـ که جای تأسف است.آن‌چه نوشته شده، به هر صورت، در هشتادوچند سال عمر بر نویسنده گذشته است، و ای‌بسا که او در این بازنگری به گذشته، ناخودآگاه می‌خواسته خود را بهتر بشناسد... مگر نه که آفتاب به لب بام رسیده؟

یوستین گردر، سال‌ها فلسفه تدریس می‌کرد؛ او پیوسته در فکر یک متن فلسفی ساده‌ای بود، تا به‌درد شاگردان جوانش بخورد. گویا متن مناسبی نیافت، پس خود نشست و دنیای سوفی (۱۹۹۱) را نوشت. کتاب با استقبال غیرمنتظره‌ای روبه‌رو شد و پس از نخستین انتشار، به بیش‌از سی‌زبان ترجمه شد. گردر استاد ساده‌نویسی و ایجاز است. سه‌هزارسال اندیشه را در ۶۰۰ صفحه گنجانده، و زیرکانه از قول گوته می‌گوید: «کسی‌که از سه‌هزارسال بهره نگیرد، تنگدست به‌سر می‌برد.» و چه راحت مباحث پیچیدۀ فلسفه را، به‌زبان ساده و شیوا و همه فهم بیان می‌کند؛ از جمله: نظریه‌های افلاطون و ارسطو، ریشه گرفتن فرهنگ اروپایی از فرهنگ سامی و هند - اروپایی، هگل را و بحث «آنچه عقلی‌ست ماندنی‌ست.»، و دوران حاضر را و انسان محکوم به آزادی را و… باید توجه‌داشت که «دنیای سوفی» یک رمان است، رمانی خودآموز، با طرح و بسطی گیرا و دلنشین دربارۀ هستی؛ و دلیل محبوبیت عجیب کتاب در جهان نیز همین است.