Marcellus Emants Knihy

Spannendes Psychogramm eines Frauenmörders «Meine Frau ist tot und längst begraben»: Mit diesen Worten beginnt das Geständnis des 35-jährigen Willem Termeer. Der Mord an seiner Frau Anna war das perfekte Verbrechen – und ein zwangsläufiges, glaubt man seiner Schilderung. Lebensbeichte und psychologische Tour de force in einem, liegt dieser packende Roman über eine Reise zum eigenen Ich nun erstmals in deutscher Übersetzung vor. Eine kaltherzige Erziehung und enttäuschungsreiche Jugend haben Willem Termeer schon früh jedes Selbstvertrauen geraubt. Nach etlichen Tiefschlägen gewinnt er zu aller Erstaunen das Herz der schönen und klugen Anna. Doch statt Eheglück erwarten ihn nur neuerliche Selbstzweifel und Selbsthass. Unerbittlich gegen sich selbst, zeichnet Termeer diese dramatische Entwicklung nach. Sein schonungsloser Exhibitionismus schreit nach Vergebung und wirft grundsätzliche Fragen auf: Wie wird man zu dem, der man ist? Kann man dem vorgezeichneten Lebensweg entgehen? Wie lässt sich mit frühen seelischen Beschädigungen leben? Und auch wir Leser stellen uns Fragen – nicht zuletzt die, ob wir es hier nicht einfach mit einem gerissenen Mörder zu tun haben, der vor uns sein Verbrechen rechtfertigt ...

Marcellus Emants svojím románom Spoveď z pozostalosti presiahol horizont domácej literatúry. Nadviazal totiž na bohatý európsky topos literárnej spovede (sv. Augustín, J. J. Rousseau, A. de Musset) a dotiahol ho v istom zmysle do posledných dôsledkov. Román je sebaobnažujúcou autoanalýzou priemerného meštiaka, ktorý sa pokúša vyšvihnúť do vyššej spoločenskej triedy, avšak sociálna a biologická determinácia mu tento prechod neumožňuje realizovať. Spoveď z pozostalosti je jedným z mála Emantsových diel, ktoré preniklo do medzinárodného povedomia a bolo preložené do viacerých svetových jazykov. Ako autor, ktorý sa začleňuje do prúdu naturalizmu, stojí Emants v tieni svojho vzoru Emila Zolu. Napriek tomu však môžeme konštatovať, že román¸ v ktorom opísal životný osud mladého spoločenského arivistu Termeera a vraždu jeho manželky, patrí k tým skvostom európskej literatúry, ktoré ďaleko presahujú obzor provinčnosti.

Een ijdele man die door zijn eenvoudige omgeving hogelijk bewonderd wordt, ondervindt de verloving van zijn artistieke dochter met een arrogante bankierszoon als een ramp waartegen hij zich wanhopig verzet

A.J. (Lodewijk van Deyssel) in <i>De</i> (later <i>Groene</i>) <i>Amsterdammer</i>: ‘Juffrouw Lina is een organisme, een abnormaal-nerveus vrouwengestel. De analyticus plaatst zijn sujet in een zekere omgeving, en bestudeert dan nauwgezet hoe het sujet op de omgeving, hoe wederkeerig de omgeving op het sujet van invloed zal zijn, en welk eind-gevolg dit gekompliceerd ageeren en reageeren hebben moet. De aard-bol, met haar “natuur”, de menschen-natuur inbegrepen, is een groot mechanisme, een groote mechanisch georganiseerde naar duizende krachtwetten werkende machine. Hiervan neemt de romancier het mechanisme der menschheid tot zijn speciale studie. De abnormale gevallen, de verschillende zielsziekten, zijn zijn eigenaardig arbeidsveld. Daar toch zal hij het interessante, het “dramatische”, vinden. Ieder bizonder geval beschreven is weêr een bijdrage tot het eindelijk te bereiken volledige geheel der menschenfyziologie. Zoo heeft de heer Emants zijn taak begrepen. En als zoodanig, namelijk wat zijn trouw gevolgde, nergens aan sentimentaliteit of “liefheid” opgeöfferde intentie aangaat, is <i>Juffrouw Lina</i> de type van een naturalistische geschrift.’