In deze intellectuele autobiografie verklaart de auteur van Vrijdag of het andere eiland , De elzenkoning , De meteoren , De fetisjist & andere verhalen zijn werk. Van anekdote tot metafysica, van kroniek tot literaire esthetiek, probeert hij het geheim van de schepping te benaderen. Het boek dat men moet gelezen hebben om de schrijver en zijn werk te begrijpen.
Může být tisíc stran téměř jednolitého textu plného historických fakt strhujícím čtením? Ano – francouzsky psaný román od Jonathana Littella je důkazem. Vyprávění nacisty a důstojníka SS Maximiliena Aueho, syna Němce a Francouzky, nás provede různými dějišti druhé světové války. Text je koncipován jako Aueho fiktivní memoáry sepsané dlouho po válce; Aue se neobhajuje, ale snaží se vysvětlit, jak funguje jedno malé kolečko v příšerné smrtící mašinérii. Jako administrativní síla se podílí na likvidaci židovského obyvatelstva na Ukrajině a Kavkaze, zažívá holocaust od amatérských začátků po „průmyslové“ období plynových komor. Vzpomínky nás zavedou do válečného Berlína a do hřbitovního inferna obklíčeného Stalingradu. Text, psaný suchopárným stylem, vyzařuje dojem neutuchajícího hnusu; román se valí jako temná řeka, pod jejíž hladinou víří páchnoucí freudovské bahno. Aue se prezentuje jako útlocitný intelektuál, jehož osobní příběh se prolíná s historickými událostmi. Působí jako psychopat, který koná zlo téměř se slzami v očích, s vědomím historické nevyhnutelnosti. Littell za tento monumentální exkurz do duše mezi válečnými zločinci získal Velkou cenu Francouzské akademie a Goncourtovu cenu.
Na jaren van geluk lijkt er een einde te komen aan het huwelijk van de visser Yves Oudalle en zijn vrouw Nadège. Ze besluiten te scheiden, en om deze nare beslissing bekend te maken nodigen zij op een zomeravond al hun vrienden uit voor een grootse vismaaltijd. Tegen het ochtendgloren zullen zij dan een bordje 'Te koop' aan hun deur hangen en zal ieder zijns weegs gaan. Maar eenmaal bijeen blijken alle negentien gasten een verhaal of een vertelling te hebbben, die te zamen de voortschrijdende nacht een heel andere wending geven. Wanneer Nadège en Yves, nadat de laatste gast is vertrokken, hun gordijnen openschuiven om de eerste zonnestralen binnen te laten, weten zij dat hun liefde is gered. 'Wat ons ontbrak,' zo zegt Nadège, 'was een huis van woorden om samen in te wonen. Onze vrienden hebben ons alle benodigde materialen daarvoor aangedragen.'
Drie verhalen, drie vrouwen: Norah, Fanta en Khady Demba. Norah moet van haar vader naar Senegal komen om haar broer te verdedigen voor de rechtbank. Fanta volgt haar blanke man naar Frankrijk, waar hun huwelijk zware averij oploopt. Khady Demba, een jonge weduwe, wordt op weg gestuurd naar Europa. NDiaye laat op een respectvolle en ingetogen manier zien hoe deze vrouwen vechten voor het behoud van hun waardigheid.
Hedendaagse Marokkaanse variant op het Duizend-en-een-nacht-verhaal, waarin een jonge vertelster erotiek en maatschappijkritiek verstrengelt.