Grzegorz Ryś Knihy

Autor této knihy nás provede modlitbou růžence rozjímavým způsobem. Pomocí biblických textů se tak můžeme více ponořit do tajemství našeho vykoupení. „Není až tak podstatné, jestli čtu Písmo svaté, ale jestli je čtu s vědomím, že jde o živé slovo. Přijímám Boží slovo jako určené mně osobně? Teprve tehdy, když ke mně slovo přichází tímto způsobem, začíná celé dobrodružství víry.“

Miestami až napínavý výklad biblických podobenstiev a príbehov z pera poľského biskupa Grzegorza Ryśa pod názvom Škandál milosrdenstva otvorí čitateľovi dosiaľ možno netušené súvislosti. Zároveň však môže byť zdrojom nových inšpirácií, ako Sväté písmo žiť. Autor v súlade s učením ostatných pápežov zdôrazňuje nutnosť osobného vzťahu s Bohom, lebo nemilujeme prikázania či Desatoro, ale Osobu. A táto Osoba – Ježiš Kristus – raz príde s oslávenými ranami svojho víťazstva. Čo sa v nás ozve, keď ich uvidíme? Strach či dôvera? Sú to rany vykúpenia, rany milosrdenstva... pre tých, ktorí veria, dúfajú, milujú.

Knihu Skandál milosrdenství připravil arcibiskup Grzegorz Ryś k novému vydání již ve Svatém roce milosrdenství, který vyhlásil papež František (2015); k českým čtenářům se dostává až nyní. Autor je vynikající znalec Božího slova i lidských srdcí, jeho texty i kázání působí jako živá voda. Není divu, že v Polsku oslovují tisíce lidí. Milosrdenství je velkým Božím tajemstvím a v očích lidí obrovským skandálem… Neklade si podmínky, nezná žádné hranice. Dává se zdarma. (z úvodu autora)

Velmi stručné dějiny této instituce se zvláštním přihlédnutím k Polsku. Kniha se zabývá fenoménem, který je nazírán optikou protiklerikálního pokrokářství. Inkvizice byla prostředkem kontroly pravověrnosti, ale vlastní výkon spravedlnosti byl svěřován „světskému rameni“. Autor ukazuje inkvizici jako specifickou instituci nejen v dějinném vývoji, ale také v širší teritoriální různorodosti. Inkvizice vznikla z oslovení tří velkých pokušení: dočasné vlády, moci a peněz. Inkviziční tribunály se začaly objevovat ve Španělsku v 15. století, autor nás provede celou její historií.

Człowiek jest dzisiaj bardzo samotny. Stworzyliśmy świat, w którym każdy żyje sam. Ta samotność prowadzi nas do myślenia, że nikomu nie jesteśmy potrzebni a to jest niesamowite kłamstwo. Jeśli weźmiemy Biblię do ręki, usłyszymy, że jesteśmy bardzo potrzebni, że jesteśmy chciani, że jesteśmy w sposób aktualny teraz stwarzani.

Jezus pragnie wziąć na siebie grzechy każdego z nas, zanieść je na krzyż i tam przybić. Wówczas nasze grzechy umierają z Nim, co stanowi istotę Ewangelii. Możemy przyjść do Jezusa z naszymi grzechami lub uciec, co skutkuje brakiem zbawienia. Autor zachęca do postrzegania Ewangelii nie tylko jako historycznej opowieści o Jezusie, ale jako aktualnej narracji o nas samych, w której Jezus wciąż działa. Pomaga czytelnikom zrozumieć Słowo Boże, interpretując je w kontekście codzienności i odkrywając bogactwo zawarte w konkretnych terminach. Wzywa do studiowania całej Biblii jako obietnicy Boga, która trwa przez całe życie. Analizując historię zbawienia, dowiadujemy się, jak Bóg prowadził tych, którzy Mu zaufali. W czasach kryzysu Słowo Boże nie tylko wyjaśnia, ale i prowadzi. Cytując bpa Óscara Romero, autor przypomina, że chrześcijaństwo to nie zbiór praw, lecz Osoba, która domaga się naszej miłości. Wzywa do nie marnowania czasu łaski i wyboru Miłości, ponieważ tam, gdzie jest Miłość, nie ma miejsca na nienawiść. Jezus umarł z miłości do nas – to wystarczająca prawda.

Najnowsza książka abp. Grzegorza Rysia to próba ukazania relacji chrześcijan i Żydów w starożytności oraz średniowieczu, w okresie kształtowania tożsamości Kościoła i judaizmu rabinicznego. Wspólne relacje były od początku naznaczone napięciem, które z biegiem lat narastało, osiągając apogeum w drugim tysiącleciu chrześcijaństwa. Wówczas miały miejsce krucjaty, pogromy, wypędzenia i inkwizycja, co stworzyło ranę trudną do wyleczenia. Autor, historyk mediewista, odważnie i na podstawie źródeł analizuje, jak Kościół odnosił się do Żydów przez piętnaście wieków. Książka przedstawia bolesne pęknięcie we wspólnym dziedzictwie chrześcijan i judaizmu oraz stawia pytanie o przyszłość tego pęknięcia. Bez zrozumienia przeszłości trudno budować teraźniejszość i przyszłość. Publikacja zawiera zwięzłe omówienia mało znanych dokumentów Kościoła, w tym stanowisk papieży wobec mordu rytualnego, które mogą być uznane za przebłyski światła w historii chrześcijańskiego antyjudaizmu. To pionierska praca, która skłania do refleksji nad trudnymi relacjami obu religii.

Bóg każdego z nas chce uczynić kimś innym, przemienić w nowego człowieka. Powołuje nas do tego, abyśmy stali się jak Jego Syn. Arcybiskup Grzegorz Ryś zadaje proste i na pozór dobrze znane pytanie: jaka jest twoja wiara? Odpowiedzi na nie powinniśmy szukać każdego dnia, by nasze życie było nieustannym dążeniem do spotkania z uzdrawiającym Jezusem.

„To, co uważasz za absolutnie niemożliwe, może się stać rzeczywistością. Zrozumieć to – to znaczy zrozumieć, o co chodzi w wierze. Słowo słyszane od Boga stawia nas przed rzeczywistością, która nam się wydaje niemożliwa. Ale ona jest możliwa, bo jest nam obiecana. Nie wymagana. Obiecana. Może ci się stać. (…) Człowiek podejmuje decyzję – i dzieje się coś niesamowitego. Ale jak nie powiesz Bogu: chcę, nie wydarzy się”. (fragment książki) Abp Grzegorz Ryś mówi, że Różaniec to modlitwa rosnącego w nas słowa Bożego. Medytując nad wydarzeniami opisanymi w Biblii, pozwalamy temu słowu w nas się zadomowić. Rozważania abpa Rysia – zawsze mocno zakorzenione w Biblii, a zarazem oparte na osobistym doświadczeniu – to nie tylko nieoceniona pomoc w modlitwie; to także przewodnik w codziennym życiu wiarą.

Kościół, do którego chcemy należeć, jest tutaj. Zamieszczone w książce rozmowy z arcybiskupem Grzegorzem Rysiem powstawały na przestrzeni kilkunastu lat. Pierwsze wywiady redaktorzy „Tygodnika Powszechnego” przeprowadzali, kiedy obecny metropolita łódzki był jeszcze prezbiterem, a ostatnie pochodzą sprzed zaledwie kilku miesięcy. To, co ujmuje w nich szczególnie, to konsekwencja w realizowaniu wizji Kościoła. Kościoła otwartego na wszystkich, wrażliwego i wypełnionego obecnością Boga. Kościoła św. Franciszka i św. Brata Alberta. Kościoła dialogu i świadectwa wiary. Kościoła, w którym Bóg objawia się prostaczkom, dokonuje skandalu miłosierdzia i daje szansę każdemu. Kościół Chrystusa to coś więcej niż instytucja. Wciąż jestem przekonany, że w Kościele jest miejsce dla wszystkich. Ale bycie razem jest możliwe tylko wtedy, kiedy wiarę przeżywa się rzeczywiście jako wiarę. To znaczy w kategoriach personalistycznych. Wszystkie inne kategorie otwierają wiarę na łatwą ideologizację. Wtedy zaczynamy dzielić, potrzebujemy wrogów, sztandaru itd. Mnie obchodzi przede wszystkim pytanie, jak poprowadzić człowieka do osobistego spotkania z Jezusem – osoby z Osobą.