Hned po osvobození Varšavy se vracejí válkou rozmetaní obyvatelé do zničeného města. Setkávají se rodiny, příbuzní, známí - mnozí však nacházejí jen prostý kříž na sutinách, zmizelou stopu. Všichni se dávají horečně do práce,stavějí město, budují jeho i svůj nový život.
Pola Gojawiczyńska Knihy
Novolipky je jméno ulice v lidových čtvrtích někdejší Varšavy, smutného prostředí bezvýrazně šedých domů s několika řadami tzv. oficin, tj. zadních traktů, oddělených od budov průčelních malými, špinavými dvorečky. Byl to svět pro sebe, svět bídy a odříkání, kam jen vzdáleným echem doléhal rušný život hlavních městských tepen. Děj románu představuje životní růst a vývin malého kolektiva děvčat, vyžívajících tu příběhy dětských strastí a radostí, nepokoje dospívání, pubertální krize, iluse i desiluze zakřiknutého života. Z lidských zárodků vyrůstají různé individuality, které se buď přizpůsobují svému prostředí, nebo se odhodlávají k zoufalým pokusům, aby se mu vymkly a padají nazpět se zlámanými křídly. (Podle K. Krejčího.) Děj počíná v období kolem r. 1905 a končí uprostřed 1. svět. války.
Powieści Gojawiczyńskiej muszą robić wrażenie, muszą wciągać, bo apelują do tych sfer wiedzy, doznania i wzruszenia, które są powszechnie wspólne, swojskie, nacechowane intymnością zwyczajną. Współprzeżycie jest warunkiem koniecznym odbioru powieści, a jednocześnie zagwarantowanym przez jej strukturę technikę narracji, i tożsamość doświadczenia pozaliterackiego, a także przez owe małe realia opisu, które są nie tylko trafnie dobranymi rekwizytami codzienności, ale również łatwymi i czytelnymi symbolami ludzkiego losu. Związek pisarza i czytelnika jest tym autentyczniejszy, że twórca z góry rezygnuje z przewagi, jaką daje mu literatura, że czuje się przede wszystkim kronikarzem i poetą ludu warszawskiego, z którego kulturą społeczną pozostaje ściśle związany.
