Małgorzata Rejmer Knihy

Bláto sladší než med: hlasy komunistické Albánie. Toto je reportáž o zemi sužované hrůzovládou diktátora Envera Hodži, který po roztržce s Jugoslávií, Sovětským svazem a Čínou uvěřil tomu, že se Albánie může stát soběstačnou komunistickou pevností. Autorka zde vypráví o lidech, kteří byli ze dne na den posláni do vyhnanství jen proto, že se narodili do nesprávné rodiny nebo se doma šeptem pokoušeli samostatně myslet. Také o krvavých povstáních v pracovních táborech a tragických útěcích ze země, z níž se stal bunkr. O životech obětovaných na oltář ideologického ráje i o lidech, kteří mučili a týrali ostatní bez ohledu na následky. Příběhy hrdinů této knihy poodhalují nejtemnější období albánských dějin a hovoří o úpadku lidství ve 20. století. "Kati a oběti komunistického režimu v Albánii se dnes míjejí na ulici, nakupují v jednom obchodě a společně budují novou zemi. Není podstatné, kdo byl mučitelem a kdo nástrojem zločinného režimu. Małgorzata Rejmer dává hlas obětem. Ta kniha bolí a dokazuje, jak důležité je umět naslouchat těm, které nikdo neposlouchá." Agnieszka Glińska

Tématem knihy Bukurešť. Prach a krev není pouze jedno město, ale také rumunská společnost jako celek - se všemi jejími pohnutými osudy, historickými zvraty a traumaty, které pramení z meziválečného období i z nedávné minulosti. Autorka v řadě citlivě až lyricky načrtnutých příběhů kombinovaných s čistými fakty a statistikami dokáže jít až na dřeň, míří přímo do bolavého místa. Ceauşescův režim poznamenal životy Rumunů hlouběji, než by se z pouhého výčtu nedostatků v mnoha různých oblastech mohlo zdát. Velká část knihy je věnována také vzdálenější rumunské minulosti - zde hrají důležitou roli i motivy tradované v lidových baladách - protože bez ní by jen stěží bylo možné pochopit současnost se všemi jejími paradoxy. V závěrečné bilanci dochází Margo Rejmer k závěru, že na Bukurešti není snadné najít něco krásného. Je jako tamní nedělní zákusky: sice sladká, ale má hořkou polevu. Jakmile ovšem jednou ochutnáte, musíte se stále znovu vracet. Kniha byla v Polsku nominována mimo jiné i na cenu Niké.

Tragiczne wydarzenie splata historie kilkorga bohaterów, z których każdy uwikłany jest w trujące relacje. Rzecz dzieje się w Warszawie. Córka truje ojca, Sąsiadka zatruwa życie sąsiadowi, a powstaniec warszawski - młodej dziennikarce. A wszystko z miłości - w przekonaniu trucicieli oczywiście. Osobnym bohaterem "Toksymii" jest język. Zderzając przemoc i biedę warszawskiej Pragi ze światem snu, posłużyła się estetyką onirycznego studium obcości. Sparodiowała przy tym medialny obraz wykluczenia. Przybliżając go w soczewce, osiągnęła efekt groteski, której siła już dawno nie była słyszana w polskiej prozie.

Laureatka Nagrody Literackiej m.st. Warszawy oraz innych prestiżowych wyróżnień, grupa autorów i autorek, którzy nie uznają podziałów na Polskę A, B i C, przygląda się złożoności współczesnej Polski. W efekcie powstała antologia reportaży, ukazująca różnorodność społeczeństwa, które mimo różnic pozostaje jednością. Wolność słowa, nieoczywista i często kontrowersyjna, kończy się tam, gdzie zaczyna się ochrona innych przed obrażaniem i przemocą. Książka bada trudności w wyważaniu racji oraz poszukiwaniu równowagi między wolnością a interesem publicznym. Adam Bodnar podkreśla, że powinna dotrzeć do każdego domu, zwłaszcza do tych, którzy boją się inności. Reportaże konfrontują lęki wobec „Innego” i pokazują, jak często dehumanizacja prowadzi do nienawiści. Janina Ochojska zachęca do refleksji nad sobą nawzajem, aby zamienić strach w miłość i zrozumienie. Michał Olszewski zauważa, że oburzenie Polaków ma głębsze źródło w lęku. Książka staje się lustrem prawdy o nas samych, zapraszając do odkrywania wspólnej tożsamości.