Zofia Posmysz Knihy

Vypravěčka románového příběhu si vybavuje na pobřeží Jadranu temné obrazy všedních dnů, které prožila za druhé světové války v koncentračním táboře.

Použitím kompozičních prostředků typických pro film, dosáhla autorka toho, že celý příběh nejenom čteme, ale přímo vidíme. Pásmo vzpomínek na minulost je v dokonalé rovnováze se současnými obrazy a obojí spojuje postava hlavní hrdinky Lízy Kretschmerové, někdejší esesmanky a dozorkyně ženských oddílů v Osvětimi, nyní ženy západoněmeckého diplomata se slibně začínající kariérou.

Rozmowa z autorką, legendarną pisarką, która przetrwała obozy w Auschwitz, Ravensbrück i Neustadt-Glewe, odsłania jej przemyślenia na temat przetrwania w nieludzkich warunkach. Zofia Posmysz, więźniarka o numerze 7566, dzieli się swoją historią, zaczynając od brutalnych reguł obozowej gry, które musiała stosować, aby przeżyć. Wspomina o swojej skomplikowanej relacji z esesmanką Anneliese Franz, która wykraczała poza tradycyjne role ofiary i kata. Zofia zdradza, skąd czerpała siłę, mimo że była świadkiem niewyobrażalnego okrucieństwa. Jej wspomnienia wyróżniają się dzięki wyrazistym portretom kobiet, od przerażonych dziewcząt po silne kobiety i zdegenerowane postacie, które pełniły różne role w obozowym życiu. Urodzona w 1923 roku, Zofia przeżyła eksperymenty medyczne i marsz śmierci. Po wojnie pracowała jako dziennikarka Polskiego Radia i stworzyła słuchowisko „W Jezioranach”. Jej obozowe doświadczenia przekształciły się w literaturę najwyższej próby, a szokująca Pasażerka została sfilmowana przez Andrzeja Munka. Wznowienie jej powieści Wakacje nad Adriatykiem ukazało się nakładem wydawnictwa Znak Literanova.

Rozprávačka románového príbehu si vybavuje na pobreží Jadranu temné obrazy všedných dní, ktoré prežila počas druhej svetovej vojny v koncentračnom tábore. Odkrýva vnútorný mechanizmus ničenia morálky, ľudskej etiky, ale tiež myslenia a boja o záchranu.

Auf einer Schiffpassage kommt es zu der überraschenden Begegnung der ehemaligen KZ-Aufseherin Lisa mit ihrem "bevorzugten" Häftling. Die Erzählerin nimmt die Perspektive der ehemaligen Aufseherin ein, die im Zustand der inneren Blockade nicht die Chance der persönlichen Konfrontation nutzt und sich stattdessen in ihre Erinnerungen an Auschwitz zurückzieht, sich möglichst rechtfertigend – nicht zuletzt deshalb, weil ihr Mann Walter über ihre Vergangenheit bisher nichts wusste. Parallel dazu bestürmt diesen der mitreisende Amerikaner Bradley mit seinen Fragen über die Deutschen, ihre Psyche und Rolle in der Welt. Marta, der ehemalige Häftling kommt nicht zu Wort, nur anhand einiger Signale wird deutlich, dass auch sie die andere erkannte, die Konfrontation herausfordert, letztlich aber ebenfalls unter der Wiederbegegnung leidet – bis sie das Schiff verlässt.

Autorka v románe opisuje príčiny, ktoré viedli k vzájomnému odcudzeniu troch blízkych ľudí: ženy, muža a ich dospievajúceho syna Tomka. Retrospektívnymi návratmi k počiatku ich manželstva autorka rekonštruuje priebeh vonkajších i vnútorných skutočností, ktoré tento vzťah rozleptávali a deformovali. Súčasne román zobrazuje dve generácie Poľska - tých, ktorí nadobudli vzdelanie v povojnových rokoch, pri práci a rekonštrukcii krajiny, vďaka vlastnému úsiliu a nadšeniu, a generácie súčasnej mládeže, s jej nekompromisnosťou, nástojčivým hľadaním pravdy a vyššieho zmyslu života.