W pierwszym tomie Pism monastycznych Piotra Damianiego zawarto wybór jego listów, kazań i traktatów, skierowanych do różnych odbiorców, w tym do przedstawicieli Kościoła oraz ludzi świeckich. W każdym z tych dzieł przewija się myśl, że każdy człowiek może dążyć do zbawienia, a najtrudniej osiągnąć je żyjąc w świecie. Wstąpienie do klasztoru ułatwia ten proces, choć monastycyzm w czasach Damianiego był w opłakanej kondycji. Najpewniejszą drogą do zbawienia jest życie w eremickiej celi, wypełnione postami, modlitwą i pokutą. Kolejny wybór dzieł zawiera kazania poświęcone dziewiczym męczennicom oraz Najświętszej Marii Pannie, które miały być wzorem dla mnichów i eremitów. Te kazania stanowią instrukcje i przewodniki dla tych, którzy pragną osiągnąć życie wieczne. W tłumaczeniach żywotów, listów i traktatów skupiono się na eremickim stylu życia, który, nawet jeśli kierowany do mnichów cenobialnych, koncentruje się na przykładzie eremitów. Ludzie świeccy i przedstawiciele Kościoła pojawiają się jedynie na marginesie. Prezentowane utwory są głęboko monastycznocentryczne, sugerując, że istnieją jedynie dwa światy: mnichów oraz wszystkich pozostałych, których Damianiego wzywa do całkowitego odseparowania się od świata i skupienia na Chrystusie.
ŚWIĘTY PIOTR DAMIANI Knihy


Co to jest, pytam was, o potępienia godni ludzie cieleśni, że z taką żarliwą ambicją pożądacie szczytów kościelnych godności? Nie dość, że sami pogrążacie się w głębokich odmętach własnych bezeceństw, to jeszcze innych pętacie we własną zagładę! Księga Gomory nie jest krucjatą antygejowską, lecz wyrazem walki św. Piotra Damianiego o czystość seksualną kleru. To ważny tekst w walce o oczyszczenie Kościoła, będący pierwszym znanym dossier o nadużyciach seksualnych duchownych, które raniły ofiary i zaufanie między pasterzami a owieczkami. Damiani, prekursor reformy gregoriańskiej, zwracał uwagę papieża na bulwersujący problem nadużyć w klasztorach i plebaniach. Uważał sodomię za grzech bardziej niebezpieczny dla Kościoła niż inne występki, mogący zagrozić porządkowi świata. Dante umieścił go w niebie, przedstawiając jako oddanego walce z zepsuciem kleru. Narzędziem walki Piotra były kolana i pióro, a jedną z największych batalii podjął o odzyskanie przez Kościół świętości. W naszych czasach warto sięgnąć po to ważne dzieło, które może posłużyć jako miernik w walce z aktualnymi problemami toczącymi Kościół.