Zarząd komisaryczny to element nadzoru nad samorządem terytorialnym, charakteryzujący się władczym ingerowaniem w sprawy lokalne przez władzę państwową. Jego częste stosowanie w międzywojennej Polsce sugeruje, że wprowadzenie tej instytucji nie wynikało z racjonalnych przesłanek, lecz z samowoli administracji państwowej, kierowanej politycznymi motywami. Praca bada genezę komisaryczności w polskim ustawodawstwie oraz jej ewolucję, opierając się na aktach prawnych i opiniach doktryny. Autor analizuje zarzuty wobec rządu o wykorzystywanie nadzoru jako narzędzia przejęcia władzy w samorządach. W tym celu przytacza konkretne przykłady, uwzględniając okoliczności wprowadzenia zarządu komisarycznego, argumentację oraz podstawy prawne do rozwiązania organów ustrojowych, a także sytuację polityczną, społeczną i gospodarczą. Szczególną uwagę poświęcono funkcjonowaniu samorządów dużych miast, które były odrębnymi powiatami miejskimi. Z 14 analizowanych miast, 12 doświadczyło wprowadzenia komisarza rządowego, a w dwóch kolejnych ustanowiono komisaryczną Radę Miejską. W efekcie, żadne z dużych miast nie obroniło się przed ingerencją władz nadzorczych, co było wynikiem rosnącej polityzacji prawa po zamachu majowym, prowadzącej do wzmocnienia administracji państwowej.
