Na początku XXI wieku, po chaosie związanym z negowaniem Wellhausenowskiego modelu, pojawiła się nowa koncepcja dotycząca genezy Pięcioksięgu. Współczesne badania umożliwiają stworzenie koherentnego schematu wyjaśniającego powstanie tego dzieła oraz towarzyszące mu uwarunkowania historyczno-społeczne. W polskiej literaturze biblijnej proces ten nie doczekał się jeszcze kompleksowego opracowania. Waldemar Chrostowski był pierwszym polskim egzegetą, który w latach 90. XX wieku wykorzystał aktualny stan badań w swojej pracy. Później pojawiło się jedynie kilka ogólnych opracowań, głównie dotyczących tez Johna Van Setersa. Ostatnio uwagę zwraca książka habilitacyjna dra Marcina Majewskiego, która jednak przedstawia tylko fragment szerokiego spektrum zagadnień związanych z Pięcioksięgiem. Dlatego podjęcie próby zaprezentowania etapów badań oraz aktualnego status quaestionis w tej dziedzinie wydaje się konieczne, zwłaszcza w polskiej biblistyce. Pierwsza wersja tej książki powstała w 2009 roku, ale nie została opublikowana. Obecna wersja jest znacznie obszerniejsza, zmodyfikowana i wzbogacona o nowsze publikacje oraz efekty badań.
