Gustaw Herling-Grudziński Knihy

Autentické svědectví o sovětském gulagu z pera polského autora. Podle překladatelky Heleny Stachové jde o jednu z nejdůležitějších knih o sovětském koncentráku vůbec.

Jedno z najważniejszych świadectw więźnia łagru i kluczowy utwór w historii polskiej i światowej literatury XX wieku. Wstrząsająca wiwisekcja mechanizmów sowieckiego totalitaryzmu oraz obraz ludzkiej natury wystawionej na najcięższą próbę. To książka, którą – jak stwierdził Albert Camus – „powinno się wydawać i czytać we wszystkich krajach świata”. Opowieści o niewyobrażalnym zdziczeniu i upodleniu ludzi, ale także o heroicznym poszukiwaniu nadziei, wolności, miłości i przyjaźni, które obozowe warunki miały zniszczyć. Autor, jako dwudziestoletni chłopiec, znalazł się w samym centrum totalitarnego wieku, ucząc się na własnej skórze zasad i pułapek zastawionych przez totalitaryzm. Zrozumiał, jakie zagrożenia dla człowieczeństwa wynikają z tego systemu. Tom ten uzupełnia kolekcję Dzieł zebranych Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, w której dotychczas ukazały się m.in. recenzje, szkice, rozprawy literackie oraz opowiadania.

Všechny příběhy knihy se odehrávají v noci 19. března 1929 na nejrůznějších místech světa - v Dánsku, ve východní Africe a v Paříži. Povídky lze označit jako fantastické dobrodružné milostné příběhy s existenciálním podtextem. Hoegův styl okouzluje čtenáře svým magickým realismem a dráždí svou dvojakostí a napětím mezi až extatickým způsobem vyprávění a vznosným a vzletným poetickým jazykem na straně jedné a neustále přítomnou sžíravou ironií a krutým černým humorem na straně druhé. P. Hoeg získal uznání a proslavil se na celém světě svou třetí knihou, vynikajícím románem a bestselerem Cit slečny Smilly pro sníh (1992, č. Argo, 1997), podle mnohých jsou ale jeho doposud nejlepším dílem právě Příběhy jedné noci.

Obszerny zbiór dzieł i wywiadów Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, uzupełniający kolekcję Dzieł zebranych, prezentuje różnorodne gatunki literackie. W tomie 15 znajduje się eseistyczny dziennik podróżny (Podróż do Burmy) oraz unikalna autobiografia (Najkrótszy przewodnik po sobie samym), w której autor dokonuje wnikliwej autoanalizy. Zawiera fascynujące rozmowy pisarza oraz genealogiczne opracowanie jego rodziny (Żydowska rodzina Gustawa Herlinga-Grudzińskiego) autorstwa Włodzimierza Boleckiego. Herling-Grudziński bezkompromisowo bada historię – prywatną, narodową i powszechną – przy użyciu różnorodnych, często zaskakujących form literackich. Jego przenikliwe spojrzenie obnaża mity i ideologie, które doprowadziły do katastrof XX wieku. Autor zaskakuje erudycją, mądrością życiową i humorem. W swoich refleksjach podkreśla, że każdy człowiek jest dla siebie trudny do zrozumienia i że pisanie jest dla niego formą walki z problemami. "Piszę, bo mam wewnętrzną potrzebę zmierzenia się z jakimiś problemami. Jest się żywym, dopóki się czymś żyje" – mówi Herling-Grudziński. Edycja, pod redakcją Włodzimierza Boleckiego, ukazuje się w Wydawnictwie Literackim, a jej celem jest ukazanie dorobku jednego z największych pisarzy XX wieku.

Szkic o Caravaggiu jest w pewnym sensie detektywistyczny, dlatego że ukazuje rzecz, o której dotychczas historycy sztuki nie pisali: o prawdopodobieństwie pewnych związków Caravaggia z filozofią Giordana Bruna, heretyka spalonego na Campo dei Fiori...