Monografia przedstawia wieloaspektowe spojrzenie na losy ludności serbskiej pod przywództwem patriarchy Arsenije IV Jovanović Sakabenta (1726–1748). Ten okres był kluczowy dla Serbów, ponieważ oznaczał przesunięcie centrum ich życia duchowego i politycznego z Peci do Karłowic. Dla społeczności pozbawionej własnego bytu państwowego, wydarzenie to miało ogromne znaczenie. Dzieje Serbów w pierwszej połowie XVIII wieku są ukazane w kontekście istotnych wydarzeń historycznych, takich jak „era tulipanów” w Imperium Osmańskim (1718–1730), wojna austriacko-turecka (1737–1739) oraz wojna o sukcesję austriacką (1740–1748). Praca opiera się na niepublikowanych lub mało znanych tekstach, zebranych podczas badań w archiwach Serbii, Austrii, Chorwacji i Rosji. Autor, Piotr Kręzel, bada wczesną fazę przekształcania się etnosu serbskiego w nowoczesny naród, korzystając z dokładnie zgromadzonego materiału źródłowego i literatury. Publikacja jest wartościowa zarówno dla serbskich czytelników, jak i dla szerszego grona odbiorców, oferując oryginalne teksty w aneksie. Praca stanowi solidny punkt wyjścia do dalszych badań nad historią wspólnoty serbskiej w czasach nowożytnych, skłaniając do refleksji i dyskusji.
