Soroko Emilia Knihy

Książka to kompendium wiedzy na temat socjoterapii, skierowanej do młodzieży z grup ryzyka. Autorki definiują socjoterapię jako grupową pomoc, która uruchamia czynniki wsparcia między członkami grupy oraz w relacji z socjoterapeutą. Celem jest aktywacja potencjału rozwojowego, zapobieganie zaburzeniom oraz zmiana trajektorii rozwoju, co wzmacnia zdrowie i osłabia problemy psychospołeczne. W publikacji omówiono charakterystykę adolescencji jako okresu przejściowego oraz zadania rozwojowe młodzieży. Opisano socjoterapię jako formę pomocy psychologiczno-pedagogicznej, mieszczącą się między modelami zdrowia a zaburzeniami. Podano informacje o diagnozowaniu w socjoterapii jako procesie zbierania informacji i weryfikacji hipotez. Analizowane są metody pomagania poprzez uruchamianie procesów grupowych. Zawarto również wiedzę na temat cech pożądanych u socjoterapeuty, w tym kompetencji psychologiczno-pedagogicznych, diagnostycznych oraz umiejętności pracy z młodzieżą. Podkreślono znaczenie adolescencji jako okresu z dużym potencjałem rozwojowym, w którym można wspierać młodzież w dążeniu do niezależności i kształtowania własnej biografii, mimo że często borykają się z problemami psychospołecznymi.

Przedmiotem książki są różne aspekty funkcjonowania współczesnych nastolatków w relacjach miłosnych i seksualnych. Pojawienie się silnego zainteresowania potencjalnymi intymnymi partnerami i rosnąca w siłę potrzeba seksualna są niezwykle charakterystyczne dla okresu dojrzewania i motywują nastolatków do flirtowania, randkowania, rozmów o miłości i seksualności z rówieśnikami, bardzo silnie angażując ich zarówno behawioralnie, jak i emocjonalnie oraz poznawczo. Dziwi więc fakt, że związki romantyczne młodzieży nie doczekały się dotąd takiej uwagi naukowców jak związki intymne osób dorosłych. Mimo że większość obecnych ustaleń wskazuje, że romantyczne związki adolescentów mają duże znaczenie dla ich dalszego życia, to dotychczas znaczenie problematyki nastoletniej miłości dostrzegali raczej autorzy książek i scenarzyści filmowi niż badacze. Niniejsza książka ma na celu zapełnić tę lukę. Składa się z czternastu rozdziałów, z których pierwszych sześć poświęconych jest analizom o charakterze teoretycznym i diagnostycznym, a kolejne poświęcone są opisowi założeń metodologicznych oraz analizie i interpretacji wyników badań.

Socjoterapia jako grupowa forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest powszechnie realizowana w Polsce w różnych obszarach działalności pomocowej. Jest ona skierowana głównie do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka powstawania zaburzeń lub takich, które już doświadczają problemów w funkcjonowaniu psychospołecznym. Szczególnymi miejscami, w których odbywa się socjoterapia, są placówki wsparcia dziennego. Celem projektu opisanego w książce było uzyskanie obrazu funkcjonowania świetlic socjoterapeutycznych (diagnoza społeczna), a następnie wypracowanie rekomendacji dla ich funkcjonowania (oddziaływanie). W monografii scharakteryzowano sposób funkcjonowania świetlic socjoterapeutycznych w trzech miastach: Gdańsku, Katowicach i Poznaniu oraz opisano branding usług prowadzonych przez te świetlice (lub w ich imieniu) na stronach internetowych i w serwisach społecznościowych. Ponadto, ponieważ badania były prowadzone w czasie pandemii COVID-19, scharakteryzowano sposób funkcjonowania świetlic socjoterapeutycznych w sytuacji zagrożenia epidemiologicznego, co pozwala przyjrzeć się sposobom adaptacji do nagłych, kryzysowych wydarzeń.