Heather Peter Knihy

The era of the Emperor Justinian (527-68) intersects the fall of the western half of the Roman Empire in the fifth century and the collapse of the east in the face of rampant Arab invasions in the seventh. Determined to reverse the losses Rome suffered in the fifth century, Justinian's stubborn aggression in the face of all adversity, not least the plague, led the eastern Empire to overreach itself, making it vulnerable to the Islamic takeover of its richest territories in the seventh century, which turned the great East Roman Empire of late antiquity, into its pale Byzantine shadow of the Middle Ages. Rome Resurgent promises to introduce to a wide readership this fascinating but unjustly overlooked chapter in ancient warfare.

Dramatyczna historia cesarstwa rzymskiego ukazuje jego upadek pod naporem barbarzyńców. Od czasów Edwarda Gibbona pojawiło się wiele teorii wyjaśniających, dlaczego imperium upadło. Niemiecki uczony w 1984 roku wskazał ponad dwieście przyczyn, od ołowianego zatrucia po rabunkową gospodarkę leśną. W ostatnich latach niektórzy historycy, znużeni kontrowersjami, zaczęli twierdzić, że upadku właściwie nie było – Rzym nie legł w gruzach, lecz przeszedł ewolucję. Peter Heather, brytyjski historyk, argumentuje, że w IV wieku imperium było nadal potężne. Kluczowym wydarzeniem, które przyczyniło się do jego osłabienia, było nagłe pojawienie się Hunów w 376 roku. Ich inwazja zmusiła barbarzyńskich sąsiadów, takich jak Goci, Wandalowie i Frankowie, do szukania schronienia w granicach cesarstwa. W rezultacie powstały barbarzyńskie królestwa w Galii, Hiszpanii, Afryce i Italii, które nie poddały się Rzymianom. W 476 roku ostatni cesarz, Romulus Augustulus, został usunięty przez germańskiego wodza Odoakra, co oznaczało koniec imperium, założonego przez jego mitycznego imiennika.

Dramatyczna historia cesarstwa rzymskiego ukazuje kolosa, który upadł pod naporem barbarzyńców. Od czasów Edwarda Gibbona, który zadał pytanie o przyczyny upadku, wskazano ponad dwieście teorii, od ołowianego zatrucia po nadmierną biurokrację. Wiele współczesnych badań sugeruje jednak, że upadek nie był tak dramatyczny, jak się wydaje; rzymska Europa przekształciła się ewolucyjnie, a nie legła w gruzach. Peter Heather, brytyjski historyk, argumentuje, że w IV wieku imperium było nadal potężne. Kluczowym momentem, który wpłynął na jego losy, było pojawienie się Hunów w 376 roku. To wydarzenie spowodowało, że barbarzyńscy sąsiedzi, tacy jak Goci, Wandalowie i Frankowie, zaczęli szukać schronienia w granicach cesarstwa. W rezultacie w Galii, Hiszpanii, Afryce i Italii powstały barbarzyńskie królestwa, które stały się zalążkiem przyszłej Europy. Rzymianie nie zdołali ich powstrzymać, a w 476 roku ostatni cesarz, Romulus Augustulus, został „odesłany na emeryturę” przez germańskiego wodza Odoakra, co symbolicznie zakończyło epokę imperium, które założył jego mityczny imiennik.