Marianne Kaas Pořadí knih (chronologicky)

První román jednoho z nejvýznamnějších francouzských spisovatelů, představující první literární aplikaci existencionalistické filosofie. Hrdinou románu je mladý intelektuál, který se pokusí z duševní krize, způsobené konvenčním životem na malém městě, osvobodit činem – literární prací. Je rozhodnut psát a psát cokoli, aby překonal chaos existence a dal smysl vlastnímu životu. Autor zde hodnotí lidský život jako náhodu a dochází k závěru, že smysl dodává lidskému životu pouze čin.

Táborový lékař Erich Wagner, zachycený na staré fotografii, se usmíval a působil inteligentně, ale po válce byl zajat Američany a v roce 1948 uprchl do Bavorska, kde žil pod falešným jménem až do své sebevraždy v roce 1962. Důvody jeho činu zůstávají nejasné. Na stejné fotografii se však nachází i vězeň, který lékaře pozoruje s naléhavostí a nápadně připomíná autora anotace. I přes vyhublost a propadlé tváře je podobnost s jeho otcem ohromující. Autor, jehož otec se narodil v roce 1942, se zamýšlí nad tím, jak je možné, že by mohl mít příbuzného v koncentračním táboře. Během školního výletu do Německa navštíví s studenty památník v Buchenwaldu a v muzeu objeví fotografii vězně, který se neuvěřitelně podobá jeho otci. Tato podobnost ho po návratu domů pronásleduje, a tak se pustí do pátrání. Zjistí, že vězeň se jmenoval David Wagner a byl jeho dědečkem. Objevuje se příběh zakázané lásky a vášnivého vztahu, který zaplatil vysokou cenu, a hrůzy válečné doby, kdy osobní život jednotlivce nemá žádnou hodnotu.

Nirvah leeft in het Haïti van de jaren zestig, dat beheerst wordt door het schrikbewind van de Duvaliers. Haar man Daniel werkt als journalist voor de belangrijkste oppositiekrant. Zijn kritiek op het regime wordt hem niet in dank afgenomen: hij wordt opgepakt door de militie en Nirvah blijft achter met hun kinderen. De enige manier om haar man terug te zien en voor haar gezin te kunnen zorgen is dat ze zich inlaat met de gevaarlijke Raoul Vincent, een belangrijke functionaris binnen het regime. Hij is al sinds hun eerste ontmoeting geobsedeerd door Nirvah, die begrijpt dat ze haar lichaam zal moeten verkopen - maar wat zet ze daarmee nog meer op het spel?

Claude Lanzmann is de maker van de film Shoah, die sinds zijn première in 1985 geldt als een filmische en historische gebeurtenis die wereldwijd miljoenen mensen heeft geraakt. Shoah is een unicum in de filmgeschiedenis, een kunstwerk van absolute originaliteit, geen fictie en geen documentaire, dat ons onverbiddelijk en meer dan negen uur lang de massamoord op de joden door de nazi's laat herbeleven. In zijn autobiografie doorkruist Claude Lanzmann een twintigste eeuw die hem meermalen in een dodelijke afgrond deed kijken, zonder dat hij daarbij zijn tomeloze levenslust verloor. Hij vertelt over zijn belevenissen als jeugdige verzetsstrijder, zijn vriendschappen met Jean-Paul Sartre en andere schrijvers rond het literair-politieke tijdschrift Les Temps modernes, zijn relatie met Simone de Beauvoir, zijn strijd voor Israël en tegen de doodstraf, de totstandkoming van Shoah, waar hij twaalf jaar aan werkte, zijn vele wereldreizen en zijn amoureuze ontmoetingen. Lanzmann is niet alleen een groot cineast maar ook – dat ontdekt men bij het lezen van dit boek - een groot schrijver. De Patagonische haas is een hoogst markante en internationaal zeer succesvolle autobiografie die de lezer ademloos laat kennismaken met de vele levens van Claude Lanzmann. Het werd verkozen tot 'Boek van het jaar' in Frankrijk en bekroond met de prestigieuze WELT Literatuurprijs.

In het dagboek van Hélène Berr, dat de periode bestrijkt van 7 april 1942 tot 15 februari 1944, volgen we het leven van een Joods meisje uit een gegoede familie in bezet Parijs. Aanvankelijk beschrijft Berr hoe ze geniet van het studentenleven en haar studie aan de Sorbonne, de wandelingen door Parijs en haar beginnende liefde voor Jean Morawiecki. Maar algauw wordt die ogenschijnlijke zorgeloosheid verstoord. Door de anti-Joodse verordeningen van de bezetter wordt het leven van Hélène en de mensen in haar omgeving steeds meer ingeperkt en nemen de dreiging en eenzaamheid toe. Uiteindelijk wordt het dagboek een manier om haar ervaringen te delen met haar verloofde Jean, die Frankrijk heeft verlaten om zich aan te sluiten bij de Vrije Fransen van generaal de Gaulle. ‘Ik weet’, schrijft Hélène, ‘waarom ik dit dagboek bijhoud, ik weet dat ik wil dat Jean het krijgt als ik er niet ben wanneer hij terugkomt. Ik wil niet weggaan zonder dat hij alles weet wat ik in zijn afwezigheid heb gedacht.’

Tématem rozsahem nevelké, o to více však strhující prózy Milenec z roku 1984 je první smyslný prožitek, erotický vztah patnáctileté chudé bělošky a o dvanáct let staršího bohatého Číňana, zasazený do kulis lidnatého Šalonu, čínské enklávy indočínského Saigonu. V novele, jež nese zřetelné autobiografické prvky, rozehrála Marguerite Durasová drama lásky bez budoucnosti, která navzdory své bezvýchodnosti vyniká tělesností a nevysloveným poutem. O tom, jak výjimečná tato próza je, svědčí nejen skutečnost, že v ní mají své kořeny všechny pozdější postavy spisovatelčina díla, ale především ohlas, jejž novela vyvolala. Literární text a potažmo i vztah v něm popisovaný byly sice označovány za skandální, knize se navzdory tomu dostalo hned několika uznání - za francouzské vydání získala autorka prestižní Goncourtovu cenu, za vydání americké cenu Paris-Ritz-Hemingwayovu. V roce 1992 převedl novelu unikátním způsobem na stříbrné plátno režisér Jean-Jacques Annaud. „Vytvořit bezvýchodnou situaci je pro mě ukojení, kterému se říká literatura,“ prohlásila autorka a právě tato slova jsou pro Milence více než charakteristická. Konečně byla to právě Marguerite Durasová, která byla v líčení mučivé erotické bolesti nedostižná.