Nejkrásnější předválečné fotografie Série

W serii "Przedwojenne najpiękniejsze fotografie" Wydawnictwa RM pojawią się nowe tytuły, w tym album poświęcony Powstaniu Warszawskiemu, wydany w 70. rocznicę tych wydarzeń. Publikacja oferuje unikalny wgląd w walki o Warszawę, ukazując je oczami tych, którzy je dokumentowali, często narażając swoje życie. Album zawiera około 100 zdjęć, które ilustrują przebieg powstania od jego entuzjastycznego początku w sierpniu 1944 roku aż do tragicznej kapitulacji, ukazując zniszczenia miasta. Wśród fotografii znajdują się zarówno znane symbole, jak i mniej znane obrazy, które przybliżają realia walczącej Warszawy. Autorem albumu jest dr Grzegorz Jasiński, historyk wojskowości i absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, który od 2010 roku kieruje Wojskowym Biurem Badań Historycznych. Jasiński jest również redaktorem naczelnym "Przeglądu Historyczno-Wojskowego" oraz "Kroniki Wojska Polskiego". Specjalizuje się w tematyce Polskiego Państwa Podziemnego oraz historii wojskowości Hiszpanii XX wieku. Jego dorobek obejmuje publikacje dotyczące Muzeum Powstania Warszawskiego oraz historii Żoliborza w czasie powstania.

Mokotów, choć wymieniany w dokumentach już w XIV wieku, zaczął dynamicznie się rozwijać dopiero po 8 kwietnia 1916 roku, kiedy generał gubernator Hans Hartwig von Besler podpisał rozporządzenie o inkorporacji przedmieść do Warszawy. Wówczas do miasta dołączono m.in. Czerniaków, Siekierki i gminę Mokotów. Przedwojenny Mokotów miał dwa oblicza: jedno bogate, z reprezentacyjnymi budowlami, eleganckimi sklepami i okazałymi kamienicami, oraz drugie, wstydliwe, z gliniankami zamienionymi w wysypiska śmieci i domami zbudowanymi z byle jakich materiałów, zamieszkałymi przez ubogie rodziny. Album zawiera fotografie, które tworzą wielowymiarowy portret młodej dzielnicy Warszawy, dokumentując zarówno znane budowle Mokotowa, jak i mało znane miejsca, takie jak Sielce i Sadyba. Te zdjęcia, w tym cenne fotografie lotnicze z lat dwudziestych, ukazują rozwijające się obszary Mokotowa. Warto wybrać się na spacer po Starym Mokotowie, Wierzbnie, Ksawerowie, Służewie, a także po Sielcach, Sadybie czy Siekierkach, aby odkryć ich bogaty dziedzictwo.

Pełne uroku zdjęcia, na których przedwojenni fotografowie zatrzymali chwile sprzed kilkudziesięciu lat, przenoszą nas na polskie wybrzeże. Właśnie z wielkim rozmachem powstaje Gdynia – jedna z kilku największy inwestycji II Rzeczypospolitej. Ze zwykłej wioski rybackiej przeradza się na naszych oczach w ogromne miasto z nowoczesnym portem. W kolejny rejs wypływają legendarne już transatlantyki Piłsudski i Batory, unosząc na swych pokładach pasażerów spragnionych przygód. Maleńkie porty kołyszą na falach kutry czekające na połów, a obok łopocą na wietrze suszące się sieci. Rodzi się sława znanych do dziś nadmorskich miejscowości wypoczynkowych, które do świeżo wybudowanych pensjonatów przyciągają tłumy eleganckich wczasowiczów, korzystających z radością ze wszystkiego, co oferują przygotowane dla nich plaże, restauracje, deptaki, dancingi…

Szacuje się, że w 1939 roku na ziemiach Rzeczypospolitej istniało ponad dwadzieścia tysięcy dworów i pałaców. Pięćdziesiąt lat później było ich zaledwie dwieście, a i one z reguły przedstawiały widok godny pożałowania. Ogromna ilość siedzib rodowych znalazła się na ziemiach „skąd zabrano Polskę”, gdzie ich los dopełniał się szybciej i tragiczniej. A jednak dwór przetrwał – głównie w kulturze, tradycji i literaturze. W albumie znajdziemy zarówno świadectwa dawnej świetności dworów polskich, jak i interesujące historie i anegdoty związane z poszczególnymi miejscami i ich właścicielami.

Warszawa - syreni gród - choć nie należy do najstarszych miast w przeszło tysiącletnim państwie polskim, niemal od początku swego istnienie odgrywała istotą rolę w jego życiu. Najpierw stolica Księstwa Mazowieckiego, miasto, do którego zwoływano Sejm i w którym obierano królów elekcyjnych, miasto rezydencjonalne Jego Królewskiej Mości, prowincjonalny ośrodek gubernialny Kraju Nadwiślańskiego pod władzą zaborcy, wreszcie stolica niepodległej Rzeczypospolitej. Tu koncentrowało się życie polityczne, gospodarcze, intelektualne i kulturalne kraju, w którym w ciągu dwudziestu lat Drugiej Rzeczypospolitej tak wiele udało się osiągnąć. Miejsce, gdzie przez kilkaset lat egzystowali obok siebie Polacy i największa w międzywojennej Europie społeczność żydowska. W Warszawie rodziła się tradycja polskiej fotografii. Przez sto lat mistrzowie obiektywu, a także amatorzy utrwalali na kliszach obraz miasta i życie jego mieszkańców. Dzięki zdjęciom, nierzadko w cudowny sposób ocalonym przed zniszczeniem wojennym, możemy powrócić do obrazów miasta, które na zawsze zniknęło z powierzchni ziemi, aby odrodzić się jak feniks z popiołów – jednakże już całkowicie odmienione.

Wilno, znane jako „Ateny Polskie”, to kolebka dynastii Jagiellonów i mała ojczyzna wielu wybitnych Polaków, takich jak Mickiewicz, Słowacki czy Miłosz. Uznawane za jedno z najpiękniejszych miast Europy, otoczone jest wzgórzami i położone przy ujściu Wilejki do Wilii, w których odbijają się wiekowe budowle. Miasto zachwyca średniowiecznymi zaułkami, smukłymi wieżyczkami oraz majestatycznymi kopułami, które wyrastają ponad czerwonymi dachami. Wilno to także miejsce niezwykłych przykładów „wileńskiego baroku” i „wileńskiego klasycyzmu”. W tym wielonarodowym mieście żyli obok siebie Polacy, Litwini, Żydzi, Białorusini, Rosjanie, Tatarzy, Karaimi, Niemcy i Włosi, wyznający różne religie. W okolicach Wilna powstały pierwsze dagerotypy, które zapoczątkowały fotografię w Rzeczpospolitej. Uniwersytet Stefana Batorego zorganizował pierwszą w Polsce katedrę fotografii, a Fotoklub Wileński skupiał wybitnych fotografów. Wilno było także miejscem jednego z pierwszych amatorskich klubów filmowych. To tutaj narodziło się pojęcie „fotografika”, odnoszące się do fotografii artystycznej. Od lat czterdziestych XIX wieku profesjonaliści i amatorzy uwieczniali Wilno i jego mieszkańców, a ich obrazy prowadzą nas w nostalgiczną podróż do miasta przełomu XIX i XX wieku oraz dwudziestolecia międzywojennego.

Dwudziestolecie międzywojenne to ważny okres w historii Poznania, który z miasta zamkniętego w murach pruskiej twierdzy przekształca się w nowoczesną metropolię. Otwarcie w 1919 r. Uniwersytetu Poznańskiego powoduje napływ uczonych z innych regionów Polski. W krótkim czasie Poznań staje się ważnym ośrodkiem akademickim, a także artystycznym i kulturalnym. Coroczna edycja Targu Poznańskiego (od 1921 r.), a od 1925 r. Międzynarodowych Targów Poznańskich powoduje, że miasto zajmuje ważna pozycję na gospodarczej mapie Polski, umacnia ją organizacja w 1929 r. Powszechnej Wystawy Krajowej. Lata 20. przynoszą intensywny rozwój przestrzenny, Poznań się buduje i rozbudowuje, przybywa nowych domów, szkół, fabryk, obiektów użyteczności publicznej. I o tym jest ten album. O mieście, które się zmienia. I o tym, jak się zmienia

Przedwojenne Karpaty Wschodnie to kraina, której już nie ma, a także ludzie, którzy mogliby o niej opowiedzieć. Dla nas, urodzonych później, ten świat pozostaje niedostępny. Postrzegamy te góry jako raj bezpowrotnie utracony, nie z powodu granic, ale dlatego, że tamtego świata już nie ma. Istnieje inny, ciekawy, ale nie ten sam. Czasem, przy wysiłku, można usłyszeć echa przeszłości. Książka ma na celu ukazanie, za pomocą przedwojennych fotografii, kontekstów, w jakich międzywojenne społeczeństwo postrzegało Karpaty Wschodnie. To nie encyklopedyczny opis, lecz przedstawienie pojęć, obrazów i wydarzeń, które kojarzyły się Polakom z tym regionem. Autor pragnie, aby reprodukcje fotografii i ich komentarze przybliżyły wydarzenia i ludzi. Zachęca do „czytania” fotografii, co daje głębszą satysfakcję niż tylko ich oglądanie. Każda fotografia to opowieść, a zrozumienie jej wymaga wysiłku. Autor prowadzi nas przez pachnące ziołami carynkami, doliny, wioski i schroniska, gdzie możemy poczuć atmosferę tamtych czasów. Jeśli poczujesz żal za tym światem, który istnieje tylko na starych zdjęciach, autor będzie szczęśliwy, że udało mu się go choć na chwilę ożywić.