Tato polská autorka se proslavila svou statečností v protinacistickém odboji během druhé světové války. Zapojila se do organizace pomáhající Židům uniknout holokaustu a sama se stala obětí německého útlaku. Po válce pokračovala ve své literární dráze, která byla hluboce ovlivněna jejími zkušenostmi s válečným traumatem a touhou po spravedlnosti. Její dílo zkoumá témata odvahy, ztráty a morální odpovědnosti tváří v tvář tyranii.
Historický román s biblickou tematikou, který zachycuje Abraháma jako hlavní postavu. Abrahám je zde popsán jako člověk z masa a kostí se všemi pochybnostmi a starostmi. Román byl napsán pod dojmem válečných zážitků z vězení a koncentračního tábora a měl být pomocí pro ty, kdo jsou pronásledováni.
Ve svém románu Beze zbraně se autorka vrací k přelomu 12. a 13. století, kdy začínají bujet nové myšlenky a hereze a kdy vyvíjejí činnost různé náboženské sekty, jež se snaží rozbít samotné základy společenské struktury. Na tomto historicko-náboženském podkladě rozvíjí autorka poutavě několik příběhů tehdejších představitelů náboženské, politické a kulturní Evropy. Mezi nimi je i příběh prosťáčka Františka z Assisi, který jako by se svou opravdovostí vymykal tehdejší době plné neklidu a intrik a který nakonec dosáhne toho, co se nepodařilo mnohatisícové křížové výpravě - dobude Svatý hrob pro křesťanstvo sám a beze zbraně.
Poutavý román líčí osudy Jeruzalémského království za doby panování malomocného krále Balduina IV. a jeho pád, přivoděný vnitřním rozkladem a vítězstvím vojsk sultána Saladina.
Przebywający w Rzymie w 1631 roku ciężko chory książę Mikołaj Sapieha,
wojewoda litewski i właściciel Kodnia, doznaje cudownego uzdrowienia przed
obrazem Matki Bożej Gregoriańskiej. Jego prośba o podarowanie obrazu spotyka
się z odmową papieża Urbana VIII. Książe z iście kmicicową fantazją porywa
obraz i wywozi do Polski, aby w rodzinnym Kodniu oddawać mu cześć i dziękować
Matce Bożej za odzyskane zdrowie. Za ten czyn zostaje wyklęty przez papieża.
Zofia Kossak z właściwą sobie przenikliwością opisuje przemianę duchową
bohatera z magnata-gwałtownika w pokutnika-pielgrzyma i pokazuje, w jaki
sposób zbrodnia świętokradztwa może się stać błogosławioną winą.
W odległym od wydarzeń europejskich zakątku, w szczelnie odciętej od
powstającego właśnie państwa polskiego ziemi, działy się rzeczy wielkie, o
całej przyszłości tego kraju na długie czasy decydujące. Padał w gruzy dawny
porządek, oparty na rządach dynastii carskiej, ale zarazem starano się także
doszczętnie zburzyć wszelkie ślady dominującej tam kulturalnie polskości.
Autorka patrzała z bliska na postęp tych usiłowań i miała sposobność
obserwować je jak najdokładniej, będąc jedną z ich ofiar. () Toteż opis
wydarzeń, jakie ludność, czy to polska, czy to ruska, przeżyła od wybuchu
rewolucji rosyjskiej aż do wkroczenia pierwszych oddziałów regularnych wojsk
polskich, będzie z pewnością raz na zawsze jednym z najcenniejszych i
najwiarygodniejszych materiałów dla przyszłych historyków tych wypadków. ze
Wstępu Stanisława Estreichera do pierwszego wydania Pożogi
Historycznym tłem powieści są dzieje Rzeczypospolitej w kluczowym dla jej
dalszych losów okresie, gdy na obliczu środkowoeuropejskiej potęgi z początków
XVII wieku widać już rysy, które niebawem będą skutkowały rozpadem z takim
trudem budowanych więzi narodowych. Na kanwie rzeczywistych wydarzeń za
panowania króla Zygmunta III Wazy, takich jak rokosz Zebrzydowskiego, wojna o
Inflanty, bitwy pod Kircholmem i Kałuszynem, rozprzestrzenienie się
reformacji, a zwłaszcza antytrynitarnej wspólnoty arian, Zofia Kossak kreśli
losy fikcyjnych postaci, dwóch braci Piotra i Sebastiana Pielszów, przydając
fabule nieco bardziej ludzkiego oblicza i umożliwiając czytelnikowi głębsze
wczucie się w atmosferę epoki. Temu wczuciu się służy też z pewnością
archaizowany język powieści, która, tak jak inne tej autorki, pełna jest
plastycznych opisów przyrody, błyskotliwych dialogów, a także
historiozoficznych i teologicznych rozważań.
Przebywający w Rzymie w 1631 roku ciężko chory książę Mikołaj Sapieha,
wojewoda litewski i właściciel Kodnia, doznaje cudownego uzdrowienia przed
obrazem Matki Bożej Gregoriańskiej. Jego prośba o podarowanie obrazu spotyka
się z odmową papieża Urbana VIII. Książe z iście kmicicową fantazją porywa
obraz i wywozi do Polski, aby w rodzinnym Kodniu oddawać mu cześć i dziękować
Matce Bożej za odzyskane zdrowie. Za ten czyn zostaje wyklęty przez papieża.
Zofia Kossak z właściwą sobie przenikliwością opisuje przemianę duchową
bohatera z magnata-gwałtownika w pokutnika-pielgrzyma i pokazuje, w jaki
sposób zbrodnia świętokradztwa może się stać błogosławioną winą.